Kazı hacmi ve hafriyat nasıl hesaplanır?
Dik kenarlı bir temel kazısında hacim = (en + 2 × çalışma payı) × (boy + 2 × çalışma payı) × derinlik. Kazılan toprak gevşeyip kabardığı için taşınacak hacim, kazı hacminin kabarma katsayısıyla artırılmış halidir.
Adımlar
- Kazı hacmi: (12 + 1) × (15 + 1) × 3 = 624 m³ (0,5 m çalışma payıyla).
- Kabarma: zemin türüne göre gevşek hacim artar. Oranı zemin etüdünden ya da hafriyatçıdan alın.
- Sefer: gevşek hacim ÷ kamyon kasa hacmi, yukarı yuvarlanır.
Şevli kazı
Kenarlar eğimli kazılıyorsa üst ve alt alan farklıdır. Yaklaşık hacim: derinlik × (üst alan + alt alan) ÷ 2. Daha hassas hesap için orta kesit alanını da kullanan prizmoid formülü kullanılır: h ÷ 6 × (Aüst + 4 × Aorta + Aalt).
Aracı açtığınızdaki kabarma 0 ve kamyon 10 m³ değerleri örnektir; kendi zemininize ve aracınıza göre girin. Kazı güvenliği ve iksa için proje ve iş güvenliği kuralları esastır.
Sık sorulanlar
Kabarma katsayısı nedir?
Kazılan toprağın gevşeyince kapladığı hacmin, yerindeki hacmine oranıdır. Zemin türüne göre değişir.
Çalışma payı ne kadar bırakılır?
Kalıp ve yalıtım için temel kenarından bırakılan boşluktur; projeye ve uygulamaya göre belirlenir.
Dolgu için aynı toprak kullanılabilir mi?
Uygunluğu zemin özelliklerine bağlıdır; dolgu malzemesi şartnameye göre seçilir ve sıkıştırılır.
Bilgi amaçlıdır; proje, sözleşme ve yürürlükteki mevzuat esastır. Son güncelleme: 11.11.2026.