Kalıp metrajı nasıl hesaplanır?
Kalıp metrajı, betonun kalıba değdiği yüzeyin alanıdır (m²). 30×60 cm kolon, 2,85 m yükseklik: 2 × (0,30 + 0,60) × 2,85 = 5,13 m² kalıp.
Elemana göre formül
- Kolon: çevre × yükseklik = 2 × (a + b) × h. Yükseklik genelde döşeme altına kadar alınır.
- Kiriş: alt yüz + iki yan yüz = [b + 2 × (h − döşeme kalınlığı)] × açıklık. Kenar kirişlerde dış yüz döşeme üstüne kadar uzar.
- Döşeme: döşeme alt yüzü alanı; kiriş ve kolonun kapladığı alan düşülür.
- Perde: iki yüz × uzunluk × yükseklik, boşluklar düşülür; boşluk kenarları (kalınlık × çevre) eklenir.
Dikkat
- Kalıp m² değil, beton m³ ile ödenen sözleşmeler de vardır. Önce poz tarifine bakın.
- Aynı yüzey iki elemanda sayılmamalı: kolon–kiriş birleşimi ve kiriş–döşeme çakışması en sık hata yeridir.
Örnek
| Eleman | Hesap | m² |
|---|---|---|
| Kolon 30×60, h 2,85 | 2 × (0,30 + 0,60) × 2,85 | 5,13 |
| İç kiriş 25×60, 5 m | [0,25 + 2 × (0,60 − 0,15)] × 5 | 5,75 |
| Döşeme 4×5 m | 4 × 5 | 20,00 |
Ölçüler örnektir. Döşeme satırında kiriş ve kolon izdüşümleri ayrıca düşülmelidir.
Sık sorulanlar
Kalıp metrajı m² mi m³ mü?
Kalıp metrajı m² olarak hesaplanır; betonla temas eden yüzey ölçülür.
Kiriş kalıbında döşeme kalınlığı neden düşülür?
Kirişin üst kısmı döşemeyle birlikte dökülür ve o bölüm döşeme kalıbında sayılır; düşülmezse aynı yüzey iki kez ödenir.
Kalıp metrajında boşluklar düşülür mü?
Genelde düşülür; boşluk kenarlarının kalıbı ise eklenir. Sözleşmedeki ölçme kuralı esastır.
Bilgi amaçlıdır; proje, sözleşme ve yürürlükteki mevzuat esastır. Son güncelleme: 11.11.2026.